طرح توسعه و عمران (جامع) ناحيه‌اي يزد

طرح توسعه و عمران ناحيه‌اي يزد به وسيله مهندسان مشاور طرح و كاوش تهيه شده كه شامل دو شهرستان يزد و صدوق است. اين طرح را شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران در جلسه‌هاي مورخ 18/8/1377 و 11/3/1377 براي افق زماني سال 1395 با جمعيتي معادل 635500 نفر (9/92 درصد شهري و 1/7 درصد روستايي) براي پايان دوره طرح در محدوده‌هاي مشتمل بر 6 شهر ( حميديا، شاهديه، يزد، زارچ، اشكذر، ندوشن) و 3 بخش ( مركزي، خضرآباد، اشكذر) و 5 دهستان و 198 آبادي در مساحتي بالغ بر 6600 كيلومتر مربع به شرح ذيل تصويب نمود:

1- شوراي عالي با توسعه ناحيه صنعتي واحدهاي تبعي وابسته به فولاد آلياژي در محور توسعه اقتصادي غرب شهرستان ( محور يزد – ندوشن) موافقت كرد. محل استقرار واحدهاي صنعتي مورد نظر در اراضي بين فولاد آلياژي و ندوشن (ترجيحاً مجاور محل كارخانه سيمان) و با رعايت ضوابط مربوط به جلوگيري از آلودگي سفره‌هاي آب زيرزميني منطقه و ضمن استعلام از شركت آب منطقه‌اي تعيين خواهد شد.

2- طرح پيشنهادي، شامل دو شهرستان يزد و صدوق است كه با عنوان طرح جامع ناحيه يزد تصويب و به مراجع ديربط ابلاغ خواهد شد. اسناد طرح به شرح زير است:

الف) نقشه منطقه‌بندي و كاربري اراضي شامل مناطق مسكوني ( شهري و روستايي)، كشاورزي، مرتعي، صنعتي، ويژه، تفريحي، توريستي، كوهستاني، حفاظت شده طبيعي.

ب) ضوابط نحوهاستفاده از اراضي و كاربري‌هاي مجاز در هر يك از مناطق هشتگانه.

ج) گروه‌بندي مراكز جمعيتي از طريق تشكيل يك منطقه (به مركزيت يزد) و يك ناحيه ( به مركزيت يزد) و چهار منظومه، سه مجموعه و شش حوزه كه خدمات را در سطوح يك الي چهار ارائه مي‌دهد.

طرح توسعه و عمران ناحيه‌اي يزد به وسيله مهندسان مشاور طرح و كاوش تهيه شده كه شامل دو شهرستان يزد و صدوق است. اين طرح را شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران در جلسه‌هاي مورخ 18/8/1377 و 11/3/1377 براي افق زماني سال 1395 با جمعيتي معادل 635500 نفر (9/92 درصد شهري و 1/7 درصد روستايي) براي پايان دوره طرح در محدوده‌هاي مشتمل بر 6 شهر ( حميديا، شاهديه، يزد، زارچ، اشكذر، ندوشن) و 3 بخش ( مركزي، خضرآباد، اشكذر) و 5 دهستان و 198 آبادي در مساحتي بالغ بر 6600 كيلومتر مربع به شرح ذيل تصويب نمود:

1- شوراي عالي با توسعه ناحيه صنعتي واحدهاي تبعي وابسته به فولاد آلياژي در محور توسعه اقتصادي غرب شهرستان ( محور يزد – ندوشن) موافقت كرد. محل استقرار واحدهاي صنعتي مورد نظر در اراضي بين فولاد آلياژي و ندوشن (ترجيحاً مجاور محل كارخانه سيمان) و با رعايت ضوابط مربوط به جلوگيري از آلودگي سفره‌هاي آب زيرزميني منطقه و ضمن استعلام از شركت آب منطقه‌اي تعيين خواهد شد.

2- طرح پيشنهادي، شامل دو شهرستان يزد و صدوق است كه با عنوان طرح جامع ناحيه يزد تصويب و به مراجع ديربط ابلاغ خواهد شد. اسناد طرح به شرح زير است:

الف) نقشه منطقه‌بندي و كاربري اراضي شامل مناطق مسكوني ( شهري و روستايي)، كشاورزي، مرتعي، صنعتي، ويژه، تفريحي، توريستي، كوهستاني، حفاظت شده طبيعي.

ب) ضوابط نحوهاستفاده از اراضي و كاربري‌هاي مجاز در هر يك از مناطق هشتگانه.

ج) گروه‌بندي مراكز جمعيتي از طريق تشكيل يك منطقه (به مركزيت يزد) و يك ناحيه ( به مركزيت يزد) و چهار منظومه، سه مجموعه و شش حوزه كه خدمات را در سطوح يك الي چهار ارائه مي‌دهد.

هدف از تهيه طرح جامع شهر، نحوه استفاده از اراضي و منطقه‌بندي مربوط به حوزه‌هاي مسكوني، صنعتي، بازرگاني، اداري، كشاورزي، تاسيسات، تجهيزات، تسهيلات شهري و نيازمنديهاي عمومي شهري، خطوط كلي ارتباطي و محل مراكز انتهايي ترمينال، فرودگاهها و بنادر و سطح لازم براي ايجاد تاسيسات و تجهيزات و تسهيلات عمومي براي مناطق نوسازي و بهسازي و ... بافتهاي شهري است. نخستين شهر استان كه براي آن طرح جامع تهيه گرديده، شهر يزد است و در حال حاضر علاوه بر تهيه طرح جامع تجديد نظر يزد، براي شهرهاي ميبد، بافق و اردكان طرح جامع شهري تهيه شده كه مراحل بررسي و تصويب را طي مي‌نمايد. در ذيل بطور مختصر به محتواي مطالعات اشاره شده است:

قرارداد اولين طرح جامع شهر يزد با دانشكده هنرهاي زيباي دانشگاه تهران در سال 1352 منعقد گرديدو در سال 1358 ظرح مذكور شورايعالي شهرسازي و معماري ايران به تصويب رسيد، ولي به لحاظ كهنه بودن آمار و مطالعات و گذشت دوره زماني، طرح قابل ابلاغ نبود. 

به علت ابلاغ نشدن طرح فوق در سال 1359 قرارداد طرح جامع يزد با سازمان عمران اراضي منعقد شد و با تجديد نظر مقدماتي در طرح دانشگاه تهران و تصويب آن در شوراي شهرسازي استان، ابلاغ آن به شهرداري صورت پذيرفت.

در سال 1361 مقرر گرديد مهندسين مشاور شهر بد نسبت به تهيه طرح تفضيلي شهر يزد اقدام نمايد، اما براساس گزارش توجيهي مشاور مبني بر عدم امكان تهيه طرح تفصيلي به علت ناكارآمدي طرح جامع يزد و پذيرش اين موضوع از طرف حوزه معاونت شهرسازي و معماري وزارت متبوع، براي تهيه طرح جامع شهر يزد در سال 1362 قرارداد آن با مهندسان مشاور شهر بد منعقد گرديد و طرح مذكور با وسعت 6065 هكتار مساحت شهري 71-62 براي دوره زماني در سال 1363 به تصويب شورايعالي شهرسازي و معماري رسيد. پس از آن قرارداد تهيه طرح جامع تجديد نظر شهر يزد به لحاظ اتمام دوره زماني ده ساله طرح جامع قبلي، در سال 1378 با مهندسين مشاور عرصه منعقد شد.

مهندسان مشاور با توجه به مدارك اوليه و مورد نياز، مطالعات خود را در محدوده قانوني شهر يزد يه انضمام شهرهاي حميديا و شاهديه و نيز روستاهاي عيش آباد، خيرآباد ( كه طبق طرح جامع مصوب شهرستان يزد به شهر يزد الحاق گرديده بود) در قالب قرارداد تيپ 12 شروع نمود و اكنون كار بررسي و تصويب آن در مراجع قانوني ( كار گروه شهرسازي و معماري) در شرف انجام است.

مشاور با استفاده از بررسيهاي وضع موجود نسبت به تجزيه و تحليل آنها در ابعاد اقتصادي، كالبدي، جمعيتي، اجتماعي و ... پرداخته و الگوي نهايي طرح را ارائه نموده است.

براساس پيش‌بيني انجام شده توسط مشاور، جمعيت شهر يزد براساس متوسط نرخ رشد عمومي 6/2 درصد در سال 1390 برابر 518900 نفر خواهد بود و در طرح پيشنهادي شهر را به سه منطقه و هشت ناحيه به اضافه دو ناحيه منفصل شاهديه و حميديا و 46 محله تقسيم نموده است ( شهر يزد با شهرهاي حميديا- شاهديه و روستاهاي عيش آباد و خيرآباد).

براساس مطالعات مشاور از كل 8/13415 هكتاري سطح شهر يزد ( به اضافه شهر حميديا- شاهديه و روستاهاي عيش آباد و خيرآباد) در سال 1380، 39/7542 هكتار سطوح شهري شامل سطوح مسكن، خدمات شهري و معابر بوده و 5873 هكتار نيز شامل سطوح غير شهري مي‌شده است ( مانند باغها و مزارع، اراضي باير و مخروبه) كه از سطوح شهري 54/20% مربوط به سطوح خدمات شهري معادل 5827 هكتار، 18% شامل سطوح مسكن معادل 45/2413 هكتار و 69/17% نيز شامل سطوح معابر است.